АКИpress - 13-апрелде америкалык аскерлер Ирандын Перс жана Оман булуңдарындагы бардык портторун тосо баштайт, деп билдирди АКШнын Борбордук командачылыгы (CENTCOM).
«Блокада Иран портторуна жана жээк аймактарына кирип-чыккан бардык өлкөлөрдүн кемелерине калыс колдонулат», - деп айтылат билдирүүдө.
Маалыматка караганда, блокада Ирандын портторуна жана жээк аймактарына кирген же ал жактан чыккан бардык өлкөлөрдүн кемелерине тиешелүү болот. Ошол эле учурда чектөө Ормуз кысыгы аркылуу Иранга тиешеси жок портторго бара жаткан же ал жактан кайтып келе жаткан кемелерге жайылтылбайт.
Соода кемелери үчүн өзүнчө расмий көрсөтмөлөр берилери айтылды. Пентагон деңизчилерге Оман булуңу менен Ормуз кысыгынын аймагында жүргөндө АКШнын аскер-деңиз күчтөрү менен байланышта болууну сунуштады.
АКШ президенти Дональд Трамп бир күн мурда америкалык аскер-деңиз күчтөрү Ормуз кысыгына көзөмөл жүргүзө баштай турганын билдирген. Анын айтымында, флот кысыкка кирген жана андан чыккан бардык кемелерди көзөмөлгө алып, өтүү үчүн акы төлөгөн кемелерди да кармайт. Трамп Иранды айыптап, АКШ кысык аркылуу өтүүгө мыйзамсыз төлөм алынуусуна жол бербей турганын айтты. Ошондой эле ал америкалык күчтөр суу жолун миналардан тазалап, Иран тарабынан болушу мүмкүн болгон чабуулдарга жооп кайтарарын кошумчалады.
Иран болсо жооп иретинде АКШнын Ормуз кысыгын бөгөттөө аракети ийгиликке жетпей турганын билдирди. Ирандын жогорку лидери менен аскер кеңешчи Мохсен Резаи Тегеран мындай кадамга жол бербей турганын жана Иран армиясынын бул үчүн олуттуу мүмкүнчүлүктөрү бар экенин айтты.
«Washington Post» басылмасынын маалыматына караганда, Ак үйдө кырдаалдын үч мүмкүн болгон өнүгүү жолу каралууда:
- Ирандагы бийликтин алмашуусу;
- жаңы жогорку лидердин келиши;
- Ислам революциясынын сакчылар корпусунун блокаданы бузууга аракет кылышы.
АКШ менен Израилдин Иранга каршы аскердик операциясы башталгандан кийин Тегеран Ормуз кысыгын иш жүзүндө жаап салган. Бул кысык аркылуу дүйнөлүк рынокко мунайдын 20%га чейинкиси жана суюлтулган жаратылыш газынын болжол менен 30%ы чыгат. 8-апрелде Трамп Иран кысыкты ачса, эки жумалык элдешүү болорун билдирген, бирок бул ишке ашкан эмес.
11-апрелде Исламабадда өткөн АКШ менен Ирандын сүйлөшүүлөрүндө иран тарап кысык согушту токтотуу боюнча макулдашуу болгонго чейин жабык бойдон каларын билдирген.