АКИpress - 1-апрелден тарта Кыргызстанда медицина кызматкерлеринин айлыгы дарыгерлерге жана медайымдарга бериле турган президенттик компенсациялык төлөмдү эске алуу менен 100%га жогорулайт. Мындан тышкары, алыскы жана бийик тоолуу райондордо иштеген жаш адистерге, ошондой эле педиатрия, анестезиология жана хирургия сыяктуу талап кылынган багыттагы дарыгерлерге кошумча төлөмдөр каралган.
Садыр Жапаровдун тапшырмасы боюнча медицина кызматкерлеринин социалдык абалын жакшыртуу максатында аларга «Мамлекеттик ипотекалык компания» аркылуу жеңилдетилген шартта батир алууга артыкчылыктуу укук берилерин президенттин басма сөз катчысы Аскат Алагөзов билдирди.
Анын айтымында, жакында эле медициналык окуу жайларды бүтүрүп, жаңыдан иштей баштаган жаш дарыгерлер учурда 13 миң 581 сом алышат. Алардын айлыгы апрель айынан баштап 35 миң 248 сомду түзөт.
28 миң медайымдын айлыгы 8 миң 541 сомдон 29 миң 53 сомго чейин көбөйөт. Бийик тоолуу жана алыскы райондордо иштегендиги үчүн кошумча төлөмдөр бул суммага кирбейт.
Алыскы жана бийик тоолуу райондордо иштөөгө даяр адистер үчүн орточо эсеп менен 30%га жакын кошумча төлөм каралган. «Дарыгердин депозити» программасынын алкагында мамлекет медицина кызматкерлерине квартал сайын 66 миң сомдон төлөп берүүнү улантууда.
Талап кылынган адистиктер боюнча иштеген жаш дарыгерлер — педиатр, неонатолог, анестезиолог, реаниматолог жана жалпы хирургиялык дарыгер — ай сайын 20 миң сом өлчөмүндө кошумча төлөм алышат. Бардык кошумча төлөмдөрдү, анын ичинде президенттик компенсациялык төлөмдөрдү жана үстөктөрдү эске алганда, жаш дарыгер кармап калууларга чейин 42 миң сомго жакын жана милдеттүү салыктарды жана социалдык фондго чегерүүлөрдү алып салгандан кийин болжол менен 35 миң сом алат.
Алагөзов көп жылдык тажрыйбасы бар дарыгерлер категориясы менен иш стажына жараша жогору маяна ала турганын кошумчалады. Саламаттыкты сактоо министрлигинин Бюджеттик саясат жана финансылык талдоо башкармалыгынын башчысы Клара Өскөмбаева «АКИpress′ке» мурда белгиленген бардык мамлекеттик үстөктөр сакталарын баса белгиледи, анын ичинде:
- дарыгердин билимин жана тажрыйбасын тастыктаган квалификациялык категория үчүн үстөктөр;
- иштин өзгөчө шарттары үчүн үстөктөр, анын ичинде зыяндуу эмгек шарттары;
- илимий даражалар (кандидаттык, докторлук) жана эмгек сиңирген дарыгерлердин наамы үчүн стимул берүүчү төлөмдөр.
Адис бул кепилденген төлөмдөрдөн айырмаланып, КТУ (эмгекке катышуу коэффициенти) медициналык персоналдын сапатын жана жүктөмүн чагылдырарын жана мекеменин жетекчисинин чечими менен киргизилерин түшүндүрдү.
КТУ үчүн каражаттын негизги булагы - саламаттыкты сактоо уюмдарындагы бош кызмат орундары. Өлкөдө түрдүү адистиктеги дарыгерлерге болгон муктаждык сакталууда.
Мамлекеттик милдеттүү камсыздандыруу фондунун маалыматы боюнча, бош орундардын жалпы саны 1 миң 596ны түзөт. Эң керектүү адистер - үй-бүлөлүк дарыгерлер, педиатрлар жана хирургдар.
«Албетте, жетишсиздик башка категорияларга да тиешелүү, бирок дал ушул адистер система үчүн өтө маанилүү. Ошондуктан, бул жерде КТУ (эмгекке катышуу коэффициенти) жөнүндө маселе биринчи орунда турбашы керек. Бош кызмат орундары жана аларга бөлүнгөн каражаттар КТУ үчүн колдонулбашы керек - бул аргасыз чара болчу», - деди ал.
Өскөмбаева алдын ала эсептөөлөр боюнча, мурда колуна 18-20 миң сомдун тегерегинде алган 10-15 жылдык тажрыйбасы бар тажрыйбалуу дарыгер, көтөрүлгөндөн кийин президенттик компенсациялык төлөмдү кошкондо болжол менен 44 миң сом аларын маалымдады.
Каржы министрлигинин маалыматына ылайык, Кыргызстанда 2026-жылы дарыгерлердин орточо айлык акысы 17 миң 762 адамдын саны менен 47 миң 451 сомду түзөт. Салыштыруу үчүн, 2025-жылы дарыгерлердин орточо айлык акысы 33 миң 621 сом болгон.
Орто даражадагы медициналык персоналдын саны 34 миң 620 адамды түзөт. 2026-жылы алардын орточо айлык акысы 32 миң 36 сомду түзсө, 2025-жылы 23 миң 274 сомду түзгөн.
Кенже персоналдын саны — 16 миң 286 адам. Алардын орточо айлык акысы 2026-жылы 11 миң 801 сом деңгээлинде калып, 2025-жылдагы көрсөткүч менен дал келет. Муну менен эмгек акынын жогорулашы бардык категориядагы медицина кызматкерлерине таасирин тийгизет.