АКИpress - Март айында дүйнөдө мунайдын баасы кескин өсүп, узак убакыттан бери биринчи жолу баррели 100 доллардан ашты. 18-мартка карата «Brent» үлгүсүндөгү мунайдын баасы 103 долларга жетип, айрым күндөрү 120 долларга жакындады.
Баанын өсүшүнө негизги себеп — Жакынкы Чыгыштагы кырдаалдын курчушу. Мунай инфраструктурасына коркунуч, Ормуз кысыгы аркылуу кеме каттамына байланышкан жеткирүү тартыштыгы тууралуу кооптонуулар рынокко таасир этти.
Кыргызстан бул аймактан күйүүчү май сатып албаса да, дүйнөлүк баанын өсүшү өлкөгө кыйыр таасир тийгизет. Кыргызстан мунайдын 90–95%ын Россиядан алат. Экономист Кубан Чороевдин айтымында, дүйнөдө мунай кымбаттаса, дүң баалар да өсөт, анын ичинде Россияда дагы.
Муну менен кыргызстандык компаниялар үчүн күйүүчү майды сатып алуу баасы жогорулайт. Анын сөзү боюнча, дүйнөлүк баанын таасири дароо эмес, бир нече жума же бир айдан кийин билинет.
2026-жылга Кыргызстан Россиядан 1,5 млн тонна мунай импорттоо боюнча макулдашкан. Анын ичинде 650 миң тонна бензин жана 550 миң тонна дизель майы бар. Кытай жана Индия сыяктуу ири Азия өлкөлөрүндө да күйүүчү май кымбаттап жатат. Алар Россиядан мунайды көбүрөөк сатып алып жаткандыктан, атаандаштык күчөп, бул да баага кошумча басым кылууда.
Азырынча Кыргызстанда абал туруктуу. Күйүүчү май үзгүлтүксүз жеткирилип, тартыштык байкалган жок. Бирок айыл чарба сезону башталганда, айрыкча дизель майына суроо-талап өсөт. Ошондуктан жакынкы убакта Кыргызстанда күйүүчү майдын баасы кымбатташы мүмкүн.