АКИpress - Иран Ормуз кысыгы аркылуу өткөн кемелерден транзит үчүн 2 млн доллардан ала баштады. Бул тууралуу Ирандын Улуттук коопсуздук жана тышкы саясат боюнча парламенттик комиссиясынын мүчөсү Алаэддин Боружердинин билдирүүсүнө таянып, «Iran International» басылмасы жазды.
Анын айтымында, бул чара кысыкта жаңы суверендүү режимди орнотууну билдирет.
«Кандай болгон күндө да, согуш чыгымды талап кылгандыктан, биз муну жасашыбыз керек жана Ормуз кысыгы аркылуу өткөн кемелерди өтүү укугунан ажыратышыбыз зарыл», - деп түшүндүрдү Боружерди.
Ал ошондой эле Трамп Иранга Ормуз кысыгын ачуу үчүн 48 саат убакыт бергенин, болбосо өлкөнүн энергетикалык объектилерине чабуул жасоо менен коркутканын эске салды. Боружердинин айтымында, мындай учурда Тегеран Израилдин бардык энергетикалык объектилерине сокку урат, анткени алар кол жеткис эмес жана бир күндүн ичинде жок кылынышы мүмкүн.
Дональд Трамп Иранга Ормуз кысыгы боюнча ультиматумду Truth Social социалдык тармагында жарыялаган. Буга жооп катары Тегеран аймактагы АКШнын бардык энергетикалык жана маалыматтык инфраструктуралык объектилерине сокку уруу менен коркутту. Ошол эле учурда «Axios» басылмасы Трамптын командасы Иран менен тынчтык сүйлөшүүлөрү кандай болушу мүмкүн экенин талкуулай баштаганын кабарлады.
«The Guardian» басылмасы «Mehr» агенттигине шилтеме берип жазгандай, ирандык аткаминерлер Ормуз кысыгы душман өлкөлөрдөн башка бардык кемелер үчүн ачык экенин айтышкан. Басылманын маалыматы боюнча, Тегеран буга чейин достук мамиледеги мамлекеттерге, анын ичинде Кытай, Индия жана Пакистанга өз кемелерин кысык аркылуу өткөрүүгө уруксат берген.
Ирандын Ислам революциясынын сакчылар корпусу (ИРСК) Израилдин жана АКШнын аскердик операцияларынын алкагында кысыкты толук көзөмөлгө алганын жарыялап, кемелерди аткылоо менен коркутту. Жыйынтыгында Танкерлер Перс булуңундагы өлкөлөрдөн дүйнөлүк рынокко энергия булактарын жеткирүүнү токтотушту. Мунайдын баасы бир баррелине дээрлик 110 долларга чейин көтөрүлдү.
Эл аралык энергетикалык агенттиктин (ЭЭА) мүчө өлкөлөрү кырдаалды турукташтыруу үчүн уюмдун тарыхындагы эң рекорддук көлөмдөгү — 400 миллион баррель мунайды рынокко чыгарууну макулдашты. Мындан тышкары, 13-мартта АКШ орус мунайына карата санкцияларды жумшартып, танкерлерге жүктөлүп, деңизде турган чийки затты сатууга уруксат берди, кийинчерээк Вашингтон ушундай эле лицензияны Иран мунайы үчүн да чыгарды.
«Axios» жазгандай, Ормуз кысыгындагы кырдаал Трамп үчүн капканга айланды. Ал кысык аркылуу кемелердин өтүүсү калыбына келмейинче согушту өз шарттары менен бүтүрө албайт, бирок кырдаалды күч менен өзгөртүү аракети эскалацияга алып келип, америкалык аскерлерди сокку астында калтырышы мүмкүн.
Кечээ Трамп Truth Social тармагына Ормуз кысыгы АКШ тарабынан эмес, аны колдонгон мамлекеттер тарабынан кайтарылып жана көзөмөлдөнүшү керектигин жазды. Ал эгер тиешелүү сунуш түшсө, АКШ мындай өлкөлөргө жардам бере аларын кошумчалады. Президент бул алар үчүн жеңил аскердик операция болорун белгиледи.